Brand!


In de dertiger jaren van de 20e  eeuw zit Leersum nog steeds zonder brandweer. Men is van mening dat, een gemeente met een dergelijk verspreid staande bebouwing, het bekostigen van een brandweer weinig zinvol is. Voor brandbestrijding is men volledig afhankelijk van de buurgemeentes Doorn en Amerongen die op dat gebied vooruitstrevender zijn. Het centrum van Leersum beschikte niet over oppervlakte water 3). Pas in 1932 werd er bij de kerk een brandput gegraven 2). Verder was er nog de Geitenbeek bij King William, een moddersloot die in hetzelfde jaar 1932 gedempt wordt. Mogelijk is de Kolk, een vijver aan de Hoflaan ook als brandput aangelegd. Door het ontbreken van een brandweer of andere faciliteiten waren de brandverzekeringen zo hoog dat veel inwoners en (agrarische) bedrijven de premie niet konden opbrengen.
In de literatuur worden een 13 tal branden beschreven 3).

1: 1835 Hofstede Oud-Broekhuizen aan  de Darthuizerweg
De hofstede wordt nooit meer herbouwd, wat rest is een kale akker.
2: 1881 Hofstede aan de Haarweg
Deze hofstede wordt weer hersteld.
3: 1884 King William aan de Rijksstraatweg (schuur)
De houten schuur wordt in steen herbouwd.
4: 1906 kasteel Broekhuizen aan de Broekhuizerlaan
Het kasteel wordt totaal herbouwd.
5: 1907 De Grote Katwinkel aan de Buurtweg
Ook deze hoeve wordt herbouwd.
6: 1911 Schevichoven aan de Middelweg
De historische boerderij wordt gerestaureed.
7: 193. de Bonen aan de Darthuizerweg (schaapskooi)
De schaapskooi opnieuw opgetrokken.
8: 1939 Bosbrand op de Utrechtse Heuvelrug
9: 1944 Villa Vredenoord aan de Rijksstraatweg
Als vergeldingsactie steken de Duitsers de burgemeesterswoning in brand.
10: 1945 kasteel Zuylestein aan de Rijksstraatweg
Door een bombardement van de Engelsen verbrandt het kasteel.
11: 1947 De Duyvevlugt aan de Zandweg
Deze monumentale boerderij wordt niet meer herbouwd.
12: 1969 Het Hof aan de Hoflaan
De boerderij verbrandt volledig en wordt niet meer herbouwd.
13: 1997 Schaapskooi bij Zuylestein
De schaapskooi wordt opnieuw opgetrokken.