Haarweg.

haarwegverstralenervenIn 1824 bestond de Haarweg uit een oostelijk en een westelijk deel die niet met elkaar verbonden waren.
Op deze pagina beginnen we in het oosten bij de Bergweg die loopt vanaf Amerongen, over de Heuvelrug en doorgaat naar  Scherpenzeel.
Aan de oostelijke Haarweg, in 1865 62)  aangeduid als de Haarsteeg, stonden in 1824 een 3-tal boerderijen en een schaapskooi, zie onderstaande kaart.
In 1633 60)  stonden op de kaart van Hendrik Verstralen, zie kaart links, op dit gedeelte van de Haarweg vier erven ingetekend. Tussen de Grote- (19) en de Kleine Zandschulp (22) stond blijkbaar nog een boerderij of schuur met hooiberg.

haarwegoosthuizenriotHuis en schuur
Kaartnr: 25, 26
Haarweg 30
In 1824 was Thijmen Ravenhorst, van beroep bouwman, de eigenaar 50).
Het huis is herbouwd.

haarweg-32riot
de Kleine Zandschulp, voorheen schuur en erf

Kaartnr: 22, 23
Haarweg 32
In 1824 was er nog geen huis op deze locatie, maar een schuur. Niet lang daarna is, in begin 19e eeuw, de voormalige keuterboerderij gebouwd. Het is van het type langhuisboerderij. In 1824 was Wouter Budding de eigenaar, hij was wolkammer en woonde in Arnhem 50). Van 1842 tot 1884 was Frederik de Ridder* de eigenaar.

haarwegoosthuizenriot

de Grote Zandschulp, huis en schuren
Kaartnr: 19, 20, 21
Haarweg 36
De eigenaar in 1824 van dit huis was Jan de Ridder, hij was rentmeester en woonde in Amerongen 50). Van 1842 tot 1884 was Frederik de Ridder* de eigenaar 2). De schuren zijn afgebroken tussen 1830 en 1875 52). Het huis is herbouwd.
E.J. Demoed beschrijft de Grote Zandschulp in zijn boek ‘In een lieflijk landschap’.
Aan de rechterkant volgen nu de boerderijen De Kleine en De Grote Zandschulp, welk laatste gebouw door een vernieuwd voorhuis helaas veel van aan charme heeft verloren. Het is de oudste van de beide hofsteden en komt reeds voor op een in 1713 getekende kaart van de landerijen in dit gebied. Het was toen een veertig morgen grote hofstede, die toebehoorde aan baron Van Wassenaar Obdam. In de vorige eeuw was deze eigendom van de reeds genoemde Frederik de Ridder*, die in 1842 bovendien eigenaar werd van de naast gelegen hofstede Kleine Zandschulp, die omstreeks 1800 zal zijn ontstaan. Deze laatste ging in 1884 door verkoop weer uit het familiebezit van De Ridder. Hetzelfde geschiedde twee jaar later met De Grote Zandschulp, die toen aan jonkvrouwe Kneppelhout werd verkocht 2). *In Amerongen is de naam Frederik de Ridder bekend in meerdere families, welke de hier genoemde is, is niet duidelijk

Bijzonderheden:
•16-10-1729 Jacob Gerrits Blotenburg x Maria Peters Woudenberg, won. Ginkel. Testeren op elkaar en hun kinderen Geertje Jacobs Blotenburg x Antonij Lamberts Lagerweij, Kuijntje Jacobs Blotenburg x Gerrit Hendriksen Davelaar en Willemina Jacobs Blotenburg x Arnoldus van Geijtenbeek, notaris. Maria Antonis Lagerweij, dochter van Antonij en Geertje, woont bij Jacob en Maria in huis. Zij zal haar leven lang genieten de huurpenningen voor de helft van seekere huijsinge hoff en hoffsteede met de annexe landerijen genaamd de Zandschulp in de Ginkel, gebruikt door Tonis Dirksen, waarvan de wederhelft competeert de wed en erfgenamen van Jan Jacobsen. [2480, 2488]
•9-11-1769 Gijsbert Lagerweij, gerechtsbode van Woudenberg, namens Neeltje Jacobs van Leusden, transporteert aan Gerrit van Davelaar jr. de helft van de hofstdede de Zandschulp met ruijm 50 morgen land. [2482]

Schaapskooi
Kaartnr: 18
Haarweg bij huisnr. 111
De schaapskooi is verdwenen tussen 1925 en 1930 52).
De kooi was eigendom van Aart van Ginkel, van beroep bouwman. De schaapskooi werd aangeslagen zijnde ‘schaapskooij als heijde’ 50).

haarwegwesthuizenriot
Het Hek. huis, schuur, schaapskooij en erf

Kaartnr: 12, 13, 14, 15
Haarweg 60-62
Deze, inmiddels totaal herbouwde boerderij, heeft een lange geschiedenis die verbonden is met de familienaam ‘van Ginkel’. In 1639 woont Rutger Harmensz op dit adres en zijn zoon Thijs Rutgers van Ginkel gaat later op de ouderlijke hofstede wonen 32).

Bijzonderheden:
•Rutger Hermansz, landbouwer op ´t Hek, op Ginkel onder Zuilestein, tr. Hendrickje Jans
•In 1639 eist Rutger Hermansz betaling van 50 gl. van Dirck van Deventer wegens betaling van 10 hamelschapen (Recht. Arch. Scherpenzeel 2, fol. 83vo-89; 04-02/25-03-1639).
•In 1640 eist Rutger Hermansz, uit Ginkel en Gerrit Hermansz betaling van 165 gl. van Frans Thijes wegens een schuldbekentenis uit de boedel van de vrouw van Rijck Thijs (Recht. Arch. Scherpenzeel 2, fol. 99-105vo; 18-05/16-11-1640).
•In 1644 betaalt Willem Gerrets, zetmeester een obligatie van 105 gl., gedateerd 25-11-1630 aan Rutger Hermansz (Recht. Arch. Scherpenzeel 2, fol. 181vo; 15-01-1644).
•In 1679 stelt Rutger Hermansz zijn zoons Jan en Herman aan als executeurs testamentair (UT064a008; 18-11-1679).
•In 1686 laat Rutger Hermansz zijn testament maken (UT060a006; 04-08-1686).

Uit een akte van 1744 blijkt dat Arien van Colfschoten kinderloos gestorven is en dat de Hofstede “het Hek” verkocht gaat worden met de nodige problemen tussen de broers en zusters van de overledene. (akte)
Op zijn wandelingen passeerde E.J. Demoed dit erf en hij schrijft er het volgende over in zijn boek ‘In een lieflijk landschap’.
Reeds direct in de laatste bocht staat de fraai gelegen hofstede Het Hek (te Beekhorst) met vernieuwd voorhuis. Deze boerderij dateert oorspronkelijk van de zeventiende eeuw.
Ze behoorde in het begin van de vorige eeuw (1824) tot de bezittingen van de Amsterdamse rentenier J.W. Gulcher van Lambalgen 2,50). Uit diens bezit kwam het in 1842 aan de Ameronger D.J. Harmsen, waarna ze nog meerdere malen in andere handen is overgegaan 2).

haarwegwesthuizenriot
Huis, schuur, schapenhok en erf

Kaartnr: 8, 9
Haarweg 82
F105_Haarweg 82Volgens de jaartalankers op de voorgevel dateert deze boerderij uit 1881. Het gaat hier om een herbouw, die werd uitgevoerd nadat de oude boerderij was afgebrand. Schuin voor het huis staat het bakhuisje met de jaartalankers 1761, maar dat zou ook 1791 kunnen zijn. Tegen dit bakhuisje staat nog klein bakstenen gebouwtje, dat oorspronkelijk als plee werd gebruikt 1). Op de kaart van 1633 60) staat op deze locatie een boerderij , twee schuren en twee hooimijten. In 1824 was Hermanus van Ginkel,
bouwman van beroep, de eigenaar 50).

Haarweg 82 bis
Boerderij, bakhuis en plee. foto Arjan Griffioen 2014
Foto rechtsboven uit collectie Hans van Brenk